Studieplanning maken voor je tentamenweek

Tentamens · 11 min leestijd

Door Raul Blanco · Bijgewerkt op 17 augustus 2026

Elk blok verloopt ongeveer hetzelfde. Vier weken voor de tentamenweek neem je je voor het deze keer anders te doen. Twee weken later heb je prachtige samenvattingen van het vak dat je toch al leuk vond. En drie dagen voor het tentamen ontdek je dat het vak van 7,5 EC waar je nog niets aan hebt gedaan als eerste wordt afgenomen.

Dat is zelden een motivatieprobleem. Het is een volgordeprobleem. Een studieplanning is niets anders dan een beslissing die je van tevoren neemt over welke uren naar welk vak gaan, en die beslissing neem je beter één keer rustig dan elke ochtend opnieuw.

Stap 1: zet alles op één rij

Open Osiris of Brightspace en de studiehandleiding van elk vak, en vul één tabel. Per tentamen: datum, tijd, locatie, duur, toetsvorm, aantal EC, weging van deelcijfers en of er een minimumcijfer geldt.

Meestal vallen er twee dingen op. Eén vak weegt veel zwaarder dan de hoeveelheid stress die je eraan besteedt. En het vak waar je al weken over piekert blijkt 2,5 EC te zijn, met een deelcijfer dat je al binnen hebt.

Ben je eerstejaars, kijk dan ook naar je BSA-norm. Als je nog een bepaald aantal EC nodig hebt om door te mogen, bepaalt dat welk vak je onder geen enkele omstandigheid laat vallen. Dat is geen prettige rekensom, maar hij is nu goedkoop en in januari duur.

Stap 2: schat de stof eerlijk in

Tel per vak wat er daadwerkelijk ligt: aantal hoorcolleges, hoofdstukken, artikelen, werkgroepopdrachten. Schat hoe lang één eenheid realistisch kost en vermenigvuldig.

De uitkomst is bijna altijd groter dan de tijd die je hebt, en dat is precies de bruikbare informatie. Als 140 uur stof botst op 70 beschikbare uren, is de vraag niet meer hoe je sneller leert, maar wat je bewust overslaat. Die keuze nu maken is een stuk aangenamer dan hem onbewust maken op de laatste avond.

Schrijf er per vak één eerlijke zin bij over wat je nog niet kunt. "Ik kan een regressietabel niet interpreteren zonder het college terug te kijken" is bruikbaar. "Statistiek nog even doornemen" is een zin van iemand die statistiek vermijdt.

Stap 3: reken terug vanaf het eerste tentamen

De standaardfout is vooruit plannen vanaf vandaag en hopen dat het past. Zet eerst de tentamens in je agenda en werk daarna vanaf elk tentamen terug.

Grofweg: de helft van de tijd voor het doorwerken van de stof, een derde voor oude tentamens en oefenopgaven, de rest voor herhaling in de laatste dagen. Het vak dat als eerste wordt afgenomen moet als eerste af zijn, en dat is niet automatisch het vak waar je het meest tegenop ziet.

Let op hoe weinig er in elk hokje staat. Een blok met één concreet doel wordt afgemaakt. Een blok met alleen "statistiek" erin wordt na veertig minuten vervangen door je telefoon.

Stap 4: hoe een goed leerblok eruitziet

Samenvattingen overtypen geeft een prettig gevoel van productiviteit en levert bijna geen ophaalvermogen op. Elk blok moet iets bevatten waarbij je het antwoord zelf produceert: een opgave, een casus, een lege pagina waarop je uit je hoofd opschrijft wat je nog weet, of hardop uitleggen aan niemand in het bijzonder.

Een blok dat werkt ziet er ongeveer zo uit. Tien minuten uit je hoofd ophalen wat je vorige keer deed. Vijftig minuten nieuwe stof of oefenopgaven. Vijftien minuten fouten nakijken en opschrijven waarom ze gebeurden. Vijf minuten om te noteren waarmee je volgende keer begint.

Twee blokken van negentig minuten met een echte pauze ertussen leveren meer op dan een marathon van vijf uur die vanaf uur drie uit markeren en bijzaken bestaat.

Stap 5: marge is onderdeel van de planning

Een planning zonder marge is een verlanglijst met tijden erbij. Ziek worden, een hoofdstuk dat twee keer zo lang duurt als geschat, een werkgroepopdracht die uitloopt: dat gebeurt elk blok opnieuw.

Houd per week een halve dag helemaal vrij en laat elke dag één blok leeg. Loopt een blok uit, maak dan een expliciete keuze: marge gebruiken, een licht wegend blok inkorten, of de taak kleiner snijden. Alles doorschuiven naar de avond is geen keuze, dat is het mechanisme waardoor de lunch middernacht wordt.

En loopt dezelfde taak twee keer uit, dan ligt het niet aan je discipline maar aan je schatting. Bij onbekende stof kun je je schatting rustig met 1,5 vermenigvuldigen.

Als je al te laat bent

Soms is de eerlijke situatie: nog acht dagen, vier tentamens, twee vakken nooit opengeslagen. Dan is een stappenplan van vier weken niet het juiste antwoord.

Doe vandaag drie dingen. Sorteer je tentamens op EC en datum en geef het bovenste vak je volgende drie blokken. Maak van dat vak één oud tentamen om te zien wat er echt gevraagd wordt, in plaats van alles gelijkmatig dun te leren. En zoek op wanneer de hertentamens zijn: één tentamen bewust doorschuiven om drie andere te redden is een strategie, geen nederlaag.

Loop je vast op meer dan alleen planning, maak dan een afspraak met je studieadviseur. Dat is precies waarvoor die functie bestaat, en ze horen dit gesprek liever in week drie dan in juli.

Kort samengevat

• Eén tabel met datum, vorm, EC, weging en minimumcijfers, uit de bron en niet uit je hoofd.
• Eerstejaars: zet je BSA-norm ernaast en laat dat je prioriteiten bepalen.
• Schat de stof en besluit bewust wat je overslaat.
• Reken terug vanaf het eerste tentamen, niet vooruit vanaf vandaag.
• Elk blok heeft één concreet doel, niet alleen een vaknaam.
• In elk blok iets uit je hoofd produceren.
• Eerste oude tentamen in week één, zonder aantekeningen.
• Eén leeg blok per dag, een halve vrije dag per week.